Yangi-Lotin.uz Lotin Русский

Тутуқ белгиси: маъно, таълим, эълон

Ўзбек лотин ёзувида бир-бирига ўхшаш иккита белги бор ва улар тез-тез аралаштирилади. Фарқни бир марта тушуниб олсангиз, кейин хато қилмайсиз.

Икки белги — икки вазифа

Кўриниши деярли бир хил, лекин вазифаси бутунлай бошқа. Биринчиси — ҳарфнинг бир қисми, иккинчиси — мустақил белги.

БелгиНомиҚаердаМисол
ʻU+02BBoʻ ва gʻ ҳарфлари ичидаoʻquv, bugʻdoy
ʼU+02BCтутуқ (айириш) белгисиmaʼno, taʼlim

Кириллча «ъ» — бу тутуқ белгиси

Кириллчадан ўгирганда «ъ» айнан тутуқ белгисига айланади:

КириллЛотин
маъноmaʼno
таълимtaʼlim
эълонeʼlon
санъатsanʼat
қатъийqatʼiy
масъулmasʼul
шеърsheʼr
инъомinʼom
шуълаshuʼla
эътиборeʼtibor

Янги алифбода нима ўзгаради

Бу — кўпчилик эътибор бермайдиган муҳим натижа. Янги алифбода ў ва ғ ўрнига ö ва ğ келади, яъни ʻ белгиси умуман керак бўлмай қолади.

Демак матнда фақат битта апостроф қолади — тутуқ белгиси. Чалкашишнинг ўзи йўқолади: maʼno, taʼlim, eʼlon шундайлигича ёзилади, аммо öquv, buğdoy.

Энг кўп учрайдиган хато

Клавиатурадаги оддий ' белгисини ёки типографик ’ ни қўйиш. Матн ўқишга яроқли бўлади, лекин қидирув, саралаш ва текшириш дастурлари уни бошқа белги деб ҳисоблайди — натижада «maʼno» ва «ma'no» икки хил сўзга айланади.

Шунинг учун базага ёки сайтга матн киритишдан олдин уни бир хил кўринишга келтириб олган маъқул. Бу саҳифадаги ўгиргич ҳар қандай апострофни таниб, натижада меъёрий белгини қўяди.

Матнни текшириб олиш →

Кўп бериладиган саволлар

Тутуқ белгисини қандай ёзаман?

Оддий ' белгисини босаверинг — ўгиргич уни меъёрий ʼ белгисига алмаштиради. Word’да 02BC ёзиб Alt+X босиш ҳам мумкин.

«oʻ» ва «o'» — фарқи борми?

Ҳа. Меъёрий ёзувда oʻ ичидаги белги — U+02BB (ʻ). Оддий ' эса бошқа белги. Янги алифбода бу савол умуман тугайди, чунки oʻ ўрнига ö ёзилади.

Тутуқ белгиси янги алифбода қоладими?

Ҳа, қолади. Ўзгариш фақат Ғ, Ў, Ш, Ч ҳарфларига тегишли.

← Кириллдан лотинга ва янги алифбога ўгириш